W12

W12

15/02/2021 0 By Sietse Fliegen

Het is weer zover, nu de onderhandelingen met Sir Lewis Hamilton niet langer zorgdragen voor de dagelijks aanbevolen hoeveelheid Mercedes exposure trekt men in Brackley een andere oude bekende van stal. Je kunt de klok er bijna op gelijk zetten, ook dit jaar gaat Mercedes met carnaval weer verkleedt als underdog. Het heeft er alle schijn van dat de lokale leverancier van zandzakken het magazijn van de Duitsers weer volgepropt heeft en de medewerkers van de afdeling sandbagging weer drukke weken tegemoet gaan. Het is onwaarschijnlijk dat de problemen met de meest begeerde power unit van het veld roet in het eten van Toto’s titelaspiraties zullen gooien, maar we hebben decennia geleden wel gezien dat een zwakke motor voor een revolutie in de sport kan zorgen. Een revolutie die wat mij betreft achterwege had mogen blijven.

By Steve Etherington / Mercedes Media

Momenteel zijn er verschillende stuurgroepen bezig met het ontwikkelen van een nieuwe motorformule. De ontwikkelingen van de motoren wordt binnen de huidige formule bevroren, binnen enkele jaren zal nieuwe regelgeving haar intrede doen. Open deurtje intrappen? Ja, inderdaad het doel van de nieuwe formule is ook deze keer weer het in beweging brengen van fabrikanten en onafhankelijke leveranciers. De nieuwe motorformule zal ook deze keer weer als lokmiddel ingezet worden om nieuwe motorbouwers aan te haken, of eerdere bouwers terug te laten keren. Dat dat in het verleden, op een enkele uitzondering na, nooit de gewenste uitwerking heeft gehad zal de Formule 1 ook deze keer weer volledig negeren. Wat dat aangaat vertoont het zelflerend vermogen van deze sport sterke gelijkenissen met die van onze Nationale Spoorwegen tijdens winterweer. Ik laat me echter graag verrassen, wie weet pakt het deze keer anders uit. Wellicht herhaald de geschiedenis zich nog eens en zien we een compleet nieuw team toetreden ter promotie van een nieuwe motor. Een idee dat in 1990 in ieder geval al eens aan de tand gevoeld is. Het draaide uit op een fiasco, maar het zelflerend vermogen van de Formule 1 is al benoemd dus dat zal eventuele partijen niet tegenhouden.

Honda RA187E By Morio, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

In 1983 maken we in de Formule 1 voor het eerst kennis met een turbo motor. Honda’s RA163E produceert in racetrim ongeveer 600 pk. Met de nodige doorontwikkelingen perst Honda in 1987 850 pk uit het blok gedurende de race. In de kwalificatie bedraagt het piekvermogen maar liefst 1.200 pk! Dit wordt de FIA allemaal een beetje te gortig en voor 1988 past men de reglementen voor de motoren aan. De RA187E waarmee Honda in 1988 ten tonele verschijnt levert nu nog zo’n 725 enthousiaste paardenkrachten. Dat zijn er echter nog steeds 150 meer dan Cosworth er uit haar atmosferische blok weet te persen. Om dit te realiseren tast Honda diep in de buidel. De Japanners spenderen halverwege de jaren 80 een slordige 70 miljoen dollar per jaar aan de ontwikkeling van de motor. 70 miljoen dollar per jaar in de jaren 80 staat nu gelijk aan zo’n 150 miljoen dollar. Dat lijkt allemaal dus wel mee te vallen, maar bedenk dan wel even dat dit puur en alleen het budget voor de motorontwikkeling betreft. Deze ontwikkeling zorgt voor een tweedeling binnen de sport. Het veld bestaat uit deelnemers die zich turbo motoren kunnen veroorloven en teams die hier de centen niet voor hebben. De Formule 1 was weer eens bezig met het graven van haar eigen graf en de FIA besluit in te grijpen. In 1989 zijn turbo motoren verboden, een Formule 1 motor moet een inhoud van 3,5 liter hebben en atmosferisch zijn. Verdere instructies worden niet meegeven. Als hier op zondagavond een Tv-programma over gemaakt wordt zou Andre van Duin roepen; bouwers klaar, produceren maar!

W12 engine from the Life F1 car By Saveferris888 / wikepedia.org

Nou, dat liet de Italiaan Franco Rocchi zich geen twee keer zeggen. Rocchi, motorbouwer van beroep, ontwikkelt een nieuwe 12 cilinder motor. V12? Nee, W12! Drie rijen met vier cilinders. De filosofie achter dit concept was nog niet eens zo heel gek. De Formule 1 telde in die jaren 20 teams. Veel van die teams reden met een Cosworth V8. Rocchi’s W12 was weliswaar iets hoger dan deze V8 maar door de W vorm kon Rocchi deze V8 teams vier extra cilinders bieden zonder dat dit, op de hoogte na dus, extra ruimte kost. Met twintig deelnemers zal er vast wel een team zijn dat hapt was zijn gedachte. Franco slaat de plank echter mis met deze gedachte, geen enkel team zit op zijn creatie te wachten. De teams vinden de overstap naar dit concept toch wel wat eng en opteren voor de veilige keuze van een motor die zich bewezen heeft. Een Cosworth of Judd bijvorobeeld. Toch dook er een gegadigde op, de Italiaanse zakenman Ernesto Vita denkt snel geld te kunnen verdienen met de levering van Formule 1 motoren en koopt de rechten van het ontwerp. Vita richt Life Racing Engines op, ondanks dit alles is er nog steeds niemand geïnteresseerd in deze W12 motor.

Vita had dus geen klanten maar wel een motor. Het leek Vita daarom wel verstandig om dan zelf maar een heel team op te richten, het enige wat hij nog nodig had was een bolide waar die motor in kon. Life Racing had inmiddels ook al een naam voor de bolide waarmee ze de W12 in 1990 zouden gaan promoten, de L190. Maar waar haal je zo snel een L190 vandaan? Nou, in 1989 had First Racing een bolide ontwikkelt. Deze kwam niet helemaal lekker door de crashtests van de FIA. First Racing trok de stekker uit het project maar er was nog wel een bolide. Als Vita die nou eens op de kop kon tikken dan was hij alweer een stap dichterbij, en zo geschiedde. Vita koopt dit chassis en hengelt wat voormalig Ferrari monteurs binnen om die W12 in het chassis te knutselen. De laatste toevoeging was Gary Brabham, inderdaad zoon van, er moest immers ook nog iemand optreden als coureur.

Opgewekt toog Life Racing naar Phoenix. Als nieuwe deelnemer in een veld van 20 teams was Life veroordeelt tot de pre-kwalificatie op vrijdag. Brabham klokt een tijd die uiteindelijk 35 seconden langzamer blijkt te zijn dan de latere pole-tijd van Gerhard Berger. In Monaco komt Life 21 seconden tekort op de latere pole-tijd en in Canada zijn dat er 29. Life was een grote mislukking en na veertien pogingen houdt het team op te bestaan. Een aantal jaar later blijkt de W12 zo’n 450 pk produceerde, tragisch weinig.

By Brian Snelson – originally posted to Flickr as 1990 Life 190, CC BY 2.0

Het avontuur werd een Fiasco voor Rocchi, Vita en alles en iedereen die met Life te maken hadden. Voor de sport was dit echter ook een debacle. De op dat moment al stokoude Bernie Ecclestone wil dergelijke blamages voor de sport in de toekomst voorkomen. Bernie overweegt kwaliteit boven kwantiteit te stellen en raakt gefascineerd door de gedachte dat de Formule 1 uit slechts tien teams, met allemaal twee bolides, bestaat. Op deze wijze kan hij de koningsklasse ook daadwerkelijk de koningsklasse laten zijn en hiermee de waarde van de Formule 1 voor zichzelf veiligstellen. In de jaren die volgen verdwijnen de cowboys van de grid en worden de onderlinge verschillen een stuk kleiner.

Ondertussen maken we ons op voor het nieuwe seizoen, de eerste presentaties van de 2021 bolides zijn aanstaande. Ook bij Mercedes wordt hard gewerkt aan de bolide die in 2021 de titels moet gaan verdedigen. Aankomend seizoen nemen Lewis Hamilton en Valteri Bottas plaats in de Mercedes-AMG W12 EQ Perfomance. Geen wonder dat men zich zorgen maakt, de W12 en de Formule 1 is tot op heden een minstens zo slechte combinatie als Stevie Wonder en een rijbewijs. Indirect heeft de W12 ervoor gezorgd dat er slechts tien teams deelnemen. Wat mij betreft zet Mercedes een W12 neer die dermate slecht is dat de beleidsbepalers extra teams gaan werven om de sport boeiend te houden. Je bent pas een echte W12 als je een revolutie ontketend!

Like (2)